AI görünürlük ve GEO sözlüğü

AI görünürlük, GEO, ses payı, kaynak payı, AI Overviews ve llms.txt gibi terimlerin kısa Türkçe tanımları.

AI görünürlük: Bir markanın yapay zekâ cevap motorlarının verdiği cevaplarda ne sıklıkta, hangi bağlamda ve hangi kaynaklara dayanarak anıldığı. Klasik aramadaki sıralamanın karşılığıdır, ama birimi sıra değil anılmadır.
GEO (üretken motor optimizasyonu): Bir markanın yapay zekâ cevaplarında doğru bilgiyle ve daha sık anılması için yapılan çalışmaların tamamı: motorun güvendiği kaynaklarda yer almak, sitede soruyu doğrudan cevaplayan içerik yayınlamak, yapısal veri eklemek ve yapay zekâ tarayıcılarına erişim vermek.
Cevap motoru: Kullanıcının sorusuna bağlantı listesi yerine yazılı bir cevap üreten sistem. Google AI Overviews, Google AI Mode, ChatGPT, Perplexity, Gemini ve Claude bu türdendir.
Google AI Overviews: Google arama sonuç sayfasının üstünde, bazı sorgularda gösterilen yapay zekâ özeti. Her sorguda çıkmaz; çıktığında altında dayandığı kaynakları listeler.
Google AI Mode: Google aramada ayrı bir sekmede açılan, sohbet biçiminde uzun cevap üreten mod. AI Overviews ile aynı sorguda farklı kaynaklara dayanabilir; bu yüzden ayrı ölçülür.
Anılma oranı: Markanın anıldığı cevap sayısının toplam cevap sayısına oranı. 60 çalıştırmanın 15’inde anılan bir marka için %25.
Ses payı: Bir markanın anılma sayısının, o markanın ve izlenen rakiplerin toplam anılma sayısına oranı. Rakip listesi olmadan hesaplanamaz.
Kaynak payı: Cevap motorunun cevabını dayandırdığı kaynaklar arasında markanın kendi sitesinin payı. Marka anılsa bile kaynak başka bir site olabilir.
Kararsız soru: Aynı sorunun tekrar çalıştırmalarında markanın bazen anılıp bazen anılmadığı soru. Kararsız sorulardaki değişim tek başına başarı veya kayıp sayılmaz.
Prompt seti: Bir marka için düzenli ölçülen sorular listesi. Çoğunluğu markanın adını içermeyen, müşterinin gerçekten soracağı kategori sorularından oluşmalıdır.
llms.txt: Bir sitenin kök dizinine konan, sitenin ne olduğunu ve en önemli sayfalarını dil modellerinin kolayca okuyacağı düz metinle özetleyen dosya. Önerilmiş bir standarttır; her motor tarafından okunduğu garanti değildir, ama maliyeti düşüktür.
Yapısal veri: Sayfadaki bilginin (kuruluş, adres, sık sorulan sorular, makale tarihi) makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmesi. Cevap motorunun sayfanın ne olduğunu doğru anlamasına yardım eder.
Yapay zekâ tarayıcısı: Cevap motorlarının siteleri okumak için kullandığı botlar. robots.txt dosyasında engellenirlerse site o motorun cevaplarında kaynak olarak kullanılamayabilir.